Project 360°

Project 360° – Ten Geleide
Door Rick Steggerda

Er is iets dat u moet weten over reizen. Het is zo dat veel mensen zich pas thuis voelen als ze onderweg zijn. Het reizen, in welke vorm dan ook, is altijd een doel op zich; je hoeft niets, maar mag alles. Stilgezet geluk te midden van beweging. Iemand zei zelfs: ‘Een verstandige reiziger heeft geen vastomlijnde plannen en is er niet op uit om ergens aan te komen.’
Er is ook iets dat u moet weten over ons geheugen. Dat is niet feilloos, maar dat wist u al. Maar was het u ook bekend dat onze herinneringen ‘in elkaar kunnen schuiven’, waardoor ze niet meer helder te onderscheiden zijn? Dat gebeurt wanneer wij vaker op dezelfde plek komen, bijvoorbeeld op vakanties. U komt elk jaar op dezelfde camping en weet daardoor niet of u verliefd werd tijdens die hete zomer van ’97 of die nog hetere daarna. Het blijkt: hoe unieker de herinnering, hoe beter zij beklijft.
Met de kaart die u nu in handen heeft, kunt u op reis zonder bestemming. Deze kaart noem je een psychogeografische kaart en laat u reizen op de manier waarop u in een trein reist, omdat ze zorgt voor een doel op zich: het onderweg zijn. En tijdens deze treinreis te voet of per fiets, mag u uit het raam kijken, naar het voorbij glijdende landschap. Want dat is deze kaart ook: de beschrijving van een landschap. Althans, het landschap van de maker. Hoe precies? Vraag het hem, zou ik zeggen. Maar u heeft pech: de maker is er niet en de maker zult u op de route niet tegen komen. Hij is er immers al eens geweest, zoals u ziet. De kaart en ik laten daarom aan u over, wat u en de kaart gaan doen. Of u links gaat of naar rechts. Of u controleert of observeert. Of u naar het eindpunt gaat of zonder kaart de tram in stapt. Weet dat foute keuzes niet bestaan. De kaart is een ingang, geen richtlijn. De weg is blanco en u kleurt hem in.
Maar vergist u zich niet. Deze kaart is niet vrijblijvend, stil en obligaat. Integendeel. Ze opent u de ogen. Ze laat de stad zien op een andere manier. Ze wil u iets vertellen als u bereidt bent om te luisteren. Waar de stad uw herinneringen in elkaar geschoven heeft, zal deze kaart ze ontwarren. Waar u de stad voor lief neemt, zal deze kaart haar weer bijzonder maken, uniek. Omdat u vergat waar u precies verliefd werd, zal deze kaart zijn best doen om die grijze plek te kleuren, om de details op te laten lichten die er altijd al waren, maar die u over het hoofd bent gaan zien. De straat vertelt een verhaal als u maar wil luisteren.
Met deze kaart kunt u verschillende stadsdelen van Amsterdam (her)ontdekken. Beschouw de kaart als een geheugensteun en oriëntatiepunt. Maar ook als sparringpartner en stuk eigenwijs vreten. Kijk ernaar en vertrek, of bestudeer en discussieer.

Download tekst in pdf